Obowiązkowe szkolenie BHP w formie serialu szkoleniowego

Szkolenie BHP w formie serialu szkoleniowego to sposób realizacji ustawowego obowiązku, który łączy wymagania prawne z angażującą formą nauki. Pracownik przechodzi przez podzielony na odcinki program, a nie przez jednorazowy kurs. Taki program:

• odwzorowuje realne sytuacje z pracy,
• obejmuje treści instruktażu ogólnego i szkolenia okresowego,
• ułatwia zapamiętywanie zasad bezpieczeństwa,
• kończy się imiennym certyfikatem ukończenia.

Z punktu widzenia pracodawcy nic się nie zmienia – obowiązek przeszkolenia pracownika nadal wynika z przepisów. Zmienia się natomiast forma, dzięki której zamiast odhaczyć szkolenie, uda się poprawić bezpieczeństwo pracy.

Jednak nawet stosując najciekawsze metody prowadzenia szkoleń BHP, pracodawca musi zapewnić przeszkolenie pracownika. Jak nawigować w gąszczu instruktaży ogólnych i stanowiskowych, jak prawidłowo przeprowadzić instruktaż, kto może to zrobić i czy szkolenie BHP przeprowadzone online jest ważne?

Co to jest szkolenie BHP?

Celem szkoleń BHP przeprowadzanych w firmach jest przekazanie wiedzy o zagrożeniach, zasadach bezpieczeństwa i sposobach reagowania w niebezpiecznych sytuacjach.

Szkolenie BHP – co mówią przepisy BHP, Kodeks pracy i jakie kursy musi zorganizować pracodawca?

Zatrudniający musi przeprowadzić szkolenie BHP, zatrudniony musi odbyć szkolenie BHP – te obowiązki wynikają z przepisów BHP, w tym:

• Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,
• Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy,
• działu X Kodeksu pracy (KP).

Pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez wcześniejszego przygotowania go w zakresie bezpieczeństwa pracy. A to oznacza, że jeśli zatrudniasz, musisz przeszkolić zespół i upewnić się, że zna zasady BHP, zagrożenia zawodowe i sposoby ich unikania.

Zaczynasz ziewać? Nie ma potrzeby, bo mamy też asa w rękawie – to wszystko da się zrobić w naprawdę ciekawy sposób. Zanim zdradzimy, jak, przejdźmy do tego, co oznacza „to wszystko”.

Zatrudniający musi:

• zapewnić szkolenie wstępne BHP przed dopuszczeniem do pracy (choć to nie zawsze on jest organizatorem szkolenia),
• tam, gdzie jest wymagany, przeprowadzić instruktaż stanowiskowy dostosowany do konkretnego stanowiska:
  • min. 8 godzin lekcyjnych na stanowiskach robotniczych i innych, na których występuje narażenie na czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe lub niebezpieczne,
  • min. 2 godziny lekcyjne na stanowiskach administracyjno-biurowych z narażeniem na czynniki uciążliwe,
• zadbać o szkolenie okresowe pracownika w odpowiednich odstępach czasu:
  • pierwsze szkolenie okresowe pracodawców i innych osób kierujących pracownikami (np. kierowników, mistrzów i brygadzistów) musi się odbyć w ciągu 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy na tym stanowisku,
  • pozostałe osoby objęte szkoleniem okresowym muszą je odbyć w ciągu 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy na stanowisku,
• zapewnić realizację programu szkolenia zgodnie z rozporządzeniem.

Godzina lekcyjna trwa 45 minut.

Odbycie szkolenia wstępnego potwierdza karta szkolenia wstępnego, a ukończenie szkolenia okresowego – zaświadczenie.

Czym różnią się poszczególne kursy?

Rodzaje szkoleń BHP

Rozporządzenie wyróżnia dwa rodzaje szkoleń: wstępne i okresowe (§ 6). Szkolenie wstępne składa się z dwóch części (§ 8).

Rodzaje szkoleń BHP

1. 1Szkolenie wstępne: instruktaż ogólnyPrzygotowuje do rozpoczęcia pracy w firmie.
2. 2Szkolenie wstępne: instruktaż stanowiskowyUczy pracy na konkretnym stanowisku.
3. 3Szkolenie okresoweUtrwala i uzupełnia wiedzę.

Każda z tych części ma inny zakres, inny cel i inne zasady organizacji, ale razem tworzą spójny system, który przygotowuje do bezpiecznego wykonywania pracy.

Szkolenie wstępne BHP: instruktaż ogólny

Instruktaż ogólny to pierwsza część szkolenia wstępnego. Przed dopuszczeniem do pracy przechodzi go każdy nowo zatrudniony pracownik, a także student na praktykach i uczeń w ramach praktycznej nauki zawodu (§ 10 ust. 1). Jego celem jest zapoznanie z podstawowymi przepisami BHP i zasadami obowiązującymi w zakładzie pracy.

Zakres szkolenia wstępnego obejmuje m.in.:

• podstawowe przepisy BHP i obowiązki zatrudnionego,
• zasady BHP obowiązujące w danej organizacji,
• zagrożenia zawodowe,
• zasady udzielania pierwszej pomocy,
• ochronę przeciwpożarową i postępowanie w razie pożaru.

Ta część nie dotyczy jeszcze konkretnych obowiązków, ale składa się na fundament bezpieczeństwa pracy. Odbycie instruktażu ogólnego i stanowiskowego pracownik potwierdza w karcie szkolenia wstępnego – na papierze albo, od 12 grudnia 2025 r., elektronicznie. Karta trafia do akt osobowych (§ 12 rozporządzenia).

Kodeks pracy pozwala przeprowadzić całe szkolenie wstępne online w jednym przypadku: osoba jest przyjmowana na stanowisko administracyjno-biurowe, a pracę zdalną uzgodniono już przy zawieraniu umowy (art. 67³¹ § 2 KP). Poza tym przypadkiem przepisy nie mówią wprost, czy instruktaż ogólny może odbyć się zdalnie.

Szkolenie wstępne BHP: instruktaż stanowiskowy

Instruktaż stanowiskowy jest, jak podpowiada nazwa, powiązany z konkretnymi obowiązkami. Obejmuje:

• zagrożenia występujące na danym stanowisku,
• ryzyko zawodowe i wyniki jego oceny,
• sposoby ochrony przed zagrożeniami,
• praktyczne metody bezpiecznego wykonywania pracy,
• przygotowanie stanowiska do pracy i postępowanie w razie wypadku lub awarii.

Instruktaż odbywa się na stanowisku, na którym pracownik będzie pracować: instruktor pokazuje pracę, pracownik wykonuje ją próbnie, a potem samodzielnie pod nadzorem. Na końcu jest sprawdzian, od którego zależy dopuszczenie do pracy (§ 11 ust. 6). Instruktaż stanowiskowy jest obowiązkowy dla (§ 11 ust. 1):

• pracowników zatrudnianych na stanowiskach robotniczych,
• pracowników na innych stanowiskach, na których występuje narażenie na czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe lub niebezpieczne,
• pracowników przenoszonych na takie stanowiska,
• uczniów w ramach praktycznej nauki zawodu i studentów na praktykach.

Instruktaż powtarza się także wtedy, gdy na takim stanowisku zmieniają się warunki pracy, np. technologia, maszyny albo stosowane substancje (§ 11 ust. 3).

Szkolenie okresowe BHP

Szkolenie okresowe BHP aktualizuje i utrwala wiedzę zespołu, a w razie potrzeby dostosowuje ją do zmieniających się warunków pracy, technologii i przepisów. Dlatego szkolenie okresowe musi odbywać się cyklicznie:

• co najmniej raz w roku – na stanowiskach robotniczych, na których wykonuje się prace szczególnie niebezpieczne,
• co najmniej raz na 3 lata – na pozostałych stanowiskach robotniczych,
• co najmniej raz na 5 lat – dla pracodawców i innych osób kierujących pracownikami, pracowników inżynieryjno-technicznych, pracowników służby BHP i innych osób wykonujących jej zadania, a także osób, których praca wiąże się z narażeniem na czynniki szkodliwe, uciążliwe lub niebezpieczne albo z odpowiedzialnością w zakresie BHP,
• co najmniej raz na 6 lat – na stanowiskach administracyjno-biurowych, jeśli szkolenie okresowe jest wymagane (zależy to od kategorii ryzyka pracodawcy i oceny ryzyka zawodowego).

Tak stanowi § 15 rozporządzenia. W tych granicach pracodawca ustala częstotliwość i czas trwania szkolenia po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami.

Pierwsze szkolenie okresowe musi się odbyć w ciągu 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy na stanowisku – w przypadku pracodawców i innych osób kierujących pracownikami – oraz w ciągu 12 miesięcy w przypadku pozostałych osób. Z pierwszego szkolenia okresowego można zwolnić osobę, która przedstawi aktualne zaświadczenie o takim szkoleniu odbytym u innego pracodawcy. Zwolnić można też osobę, która odbyła szkolenie okresowe dla innej grupy stanowisk, jeśli jego program obejmuje zakres wymagany na nowym stanowisku (§ 15 ust. 5).

Forma szkolenia okresowego zależy od stanowiska (§ 15 ust. 1 i 2):

• na stanowiskach robotniczych – instruktaż,
• w pozostałych grupach – kurs, seminarium albo samokształcenie kierowane, czyli nauka z materiałów od organizatora (np. przez internet) z możliwością konsultacji z wykładowcą. To w tej formie mieści się okresowe BHP online.

Szkolenie okresowe kończy się egzaminem przed komisją powołaną przez organizatora szkolenia. Ukończenie potwierdza zaświadczenie wydane przez organizatora, a jego odpis trafia do akt osobowych (§ 16).

Jak przygotować program szkolenia BHP zgodnie z zakresem szkoleń BHP?

Każdy organizator odpowiada za realizację programu szkolenia w sposób zgodny z rozporządzeniem oraz wymaganiami wynikającymi z KP.

Programy opracowuje się na podstawie ramowych programów z załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. (§ 7 ust. 1).

Twój program jest w porządku, jeśli:

• uwzględnia zagrożenia zawodowe i ocenę ryzyka zawodowego,
• odnosi się do prawdziwych warunków i organizacji stanowiska pracy,
• obejmuje zasady BHP oraz środki ochrony indywidualnej,
• wskazuje formę szkolenia przewidzianą w rozporządzeniu (instruktaż, kurs, seminarium albo samokształcenie kierowane),
• określa czas trwania szkolenia oraz sposób weryfikacji wiedzy.

Wybierając konkretny program szkolenia BHP, decydujesz jednocześnie, czy będzie on nudną formalnością, czy faktycznie wesprze firmę w dziedzinie bezpieczeństwa. Trudno to osiągnąć, kiedy na szkoleniu ktoś ciągle pochrapuje…

Zakres szkoleń BHP według rozporządzenia

Szkolenie wstępne ogólne powinno obejmować:

• podstawowe przepisy BHP i obowiązki,
• zasady bezpieczeństwa i higieny pracy,
• to, jak udzielać pierwszej pomocy,
• zasady poruszania się po terenie zakładu, ochronę przeciwpożarową i postępowanie w razie wypadku.

Szkolenie okresowe ma inny cel: jego zadaniem jest aktualizacja wiedzy i dostosowanie jej do zmian w organizacji lub technologii. Dlatego program szkolenia okresowego powinien obejmować:

• zmiany w przepisach i zasadach,
• nowe ryzyka zawodowe i aktualne metody ich ograniczania,
• wnioski z analizy zdarzeń i oceny ryzyka zawodowego.

Zasady organizacji szkoleń BHP – to warto zapamiętać

• Zatrudniony musi odbyć szkolenie BHP dopasowane do stanowiska i zakresu obowiązków.
• Szkolenie okresowe musi być przeprowadzane zgodnie z określoną częstotliwością szkoleń BHP.
• Pierwsze i każde kolejne szkolenie okresowe musi być udokumentowane.
• Odbycie szkolenia wstępnego potwierdza karta szkolenia wstępnego, a ukończenie szkolenia okresowego – zaświadczenie wydane przez organizatora szkolenia.
• Karta szkolenia wstępnego i odpis zaświadczenia trafiają do akt osobowych.

Bezpieczeństwo i higiena pracy bez nudy – poznaj seriale szkoleniowe

Bezsprzecznie trzeba przeprowadzić i odbyć szkolenie BHP. Praca pracownika musi być bezpieczna, ale… prawdopodobnie wiesz doskonale, jakie są opinie o szkoleniach BHP. Delikatnie mówiąc, zwykle nie należą do najbardziej ekscytujących.

Czas to zmienić.

Oto Basia.

Basia po rozpoczęciu nowej pracy odkrywa, że sporo osób w biurze nagina zasady na każdym kroku. Napięcie rośnie. Drobnostki zaczynają prowadzić do niebezpieczeństw. Czy Basia da radę przywrócić w firmie „Czymkolwiek” równowagę?

Tego dowiedzą się osoby, które przejdą szkolenie wstępne z serialami szkoleniowymi Gamfi. Metody prowadzenia szkoleń BHP są różne, ale serialowa historia wciąga szczególnie, ponieważ:

• chcemy wiedzieć, co wydarzy się dalej,
• naturalnie śledzimy kolejne wątki,
• zapamiętujemy sytuacje (co jest łatwiejsze niż formułki i definicje).

Obowiązek szkolenia BHP zostaje ten sam, zmienia się forma: krótkie, microlearningowe odcinki zamiast długiego wykładu.

Szkolenia BHP dla pracowników – czy zasady BHP w odcinkach działają?

Każdy odcinek serialu prowadzi uczestnika przez sytuacje, w których łatwo postawić się na miejscu bohatera. Odcinki tworzą strukturę, która porządkuje naukę i ułatwia jej przyswojenie.

Widz-uczestnik uczy się:

• jak rozróżnić wypadek w drodze do i z pracy,
• jak ważna jest ergonomia czy obowiązkowe przerwy,
• jakie wyposażenie i środki ochrony indywidualnej są obowiązkowe,
• kto i jak powinien udzielać pierwszej pomocy,
• jakie konsekwencje niesie lekceważenie BHP.

Pracownicy odbywający szkolenie lepiej rozumieją konsekwencje swoich decyzji, łatwiej zapamiętują zasady i szybciej stosują wiedzę w pracy.

Obowiązkowe szkolenia BHP pracowników z Gamfi – czy warto?

Seriale szkoleniowe przekazują trudne tematy w przystępny sposób. Dzięki temu łatwiej je ukończyć i zapamiętać.

Przeprowadzając szkolenie, organizator lub dostawca musi zadbać o zawartość merytoryczną i o narzędzia, które pozwolą ukończyć program. W Gamfi:

• seriale są współtworzone przez uprawnionych inspektorów i ekspertów,
• odcinki serialu są przeplatane pigułkami wiedzy i testami – to forma microlearningu,
• jeśli szkolenie zostanie przerwane, system przypomni o jego dokończeniu,
• po ukończeniu serialu system automatycznie wystawia imienny certyfikat ukończenia,
• system porządkuje dokumentację szkoleń w jednym miejscu.

Odpowiednie szkolenie BHP to nieodzowna część onboardingu. Pracodawca dostaje z Gamfi:

• mniej ręcznej pracy przy organizacji i nadzorze,
• przypomnienia, które pilnują, żeby zatrudniony odbył szkolenie w wymaganym terminie,
• wsparcie w pilnowaniu terminów szkoleń okresowych,
• wsparcie w obiegu dokumentów,
• spójny proces – niezależnie od liczby pracowników.

Szkolenia BHP powinny przede wszystkim wpływać na to, jak wygląda praca pracownika każdego dnia.

Kto odpowiada za prowadzenie szkolenia BHP w zakładzie pracy, pracodawca czy służby BHP? Zasady dotyczące szkoleń BHP

Kodeks pracy i przepisy BHP stanowią, że za organizację i realizację procesu szkoleniowego zawsze odpowiada pracodawca.

Obowiązki pracodawcy w zakresie BHP są jasne. Firma zatrudniająca musi:

• organizować szkolenia BHP,
• zapewnić, że szkolenie BHP jest przeprowadzane zgodnie z rozporządzeniem w sprawie szkoleń BHP,
• dopilnować, żeby pracownicy odbywający szkolenie faktycznie przeszli cały proces,
• zadbać o ukończenie szkolenia i dokumentację (karta szkolenia wstępnego, zaświadczenie o ukończeniu szkolenia okresowego).

Kto może przeprowadzić szkolenie BHP?

To zależy od rodzaju szkolenia:

• instruktaż ogólny prowadzi pracownik służby BHP, osoba wykonująca u pracodawcy zadania tej służby, pracodawca, który sam je wykonuje, albo wyznaczony pracownik z odpowiednią wiedzą i aktualnym zaświadczeniem o ukończeniu szkolenia BHP (§ 10 ust. 2),
• instruktaż stanowiskowy prowadzi pracodawca albo wyznaczona przez niego osoba kierująca pracownikami – jeśli mają odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie oraz są przeszkoleni w metodach prowadzenia instruktażu (§ 11 ust. 5),
• szkolenie okresowe organizuje pracodawca albo, na jego zlecenie, jednostka organizacyjna prowadząca działalność szkoleniową w dziedzinie BHP (§ 4 ust. 1). Szkolenie pracodawców i pracowników służby BHP prowadzą wyłącznie takie jednostki (§ 4 ust. 2).

Wykładowcy i instruktorzy muszą mieć wiedzę, doświadczenie zawodowe i przygotowanie dydaktyczne (§ 5). Jednostką szkoleniową w rozumieniu rozporządzenia może być, jeśli prowadzi działalność szkoleniową w dziedzinie BHP (§ 1a pkt 2):

• placówka kształcenia ustawicznego lub centrum kształcenia zawodowego,
• szkoła ponadpodstawowa,
• uczelnia lub inny podmiot systemu szkolnictwa wyższego i nauki,
• stowarzyszenie, którego celem statutowym jest działalność związana z BHP,
• przedsiębiorca prowadzący działalność edukacyjną, np. firma szkoleniowa.

Zadania służby BHP pracodawca może wykonywać samodzielnie, jeśli ukończył szkolenie potrzebne do ich wykonywania i zatrudnia do 10 pracowników albo do 50 pracowników, a jego działalność należy do grupy o kategorii ryzyka nie wyższej niż trzecia (art. 237¹¹ § 1 KP). Wariant do 50 pracowników obowiązuje od 1 stycznia 2019 r.

Zakres bezpieczeństwa i higieny pracy, zasady udzielania pierwszej pomocy – co obowiązuje pracowników w ich warunkach pracy?

Zakres BHP określa, jakie kompetencje musi mieć pracownik, aby działać bezpiecznie. Przeprowadzając szkolenie, organizator zakłada, że po jego ukończeniu uczestnik:

• umie rozpoznać zagrożenia i zna firmowe zasady bezpieczeństwa,
• stosuje środki ochrony indywidualnej,
• wie, jak wygląda bezpieczne stanowisko pracy,
• reaguje na sytuacje niebezpieczne i potencjalnie wypadkowe,
• zna i bezpiecznie stosuje zasady pierwszej pomocy.

Zwolnienie ze szkolenia BHP jest możliwe dla:

• pracowników na stanowiskach administracyjno-biurowych – szkolenie okresowe nie jest wymagane, jeśli przeważająca działalność pracodawcy należy do grupy o kategorii ryzyka nie wyższej niż trzecia, chyba że ocena ryzyka zawodowego wskaże, że jest konieczne (art. 237³ § 2² KP). Zwolnienie nie dotyczy pracowników wykonujących pracę zdalną (art. 67³¹ § 3 KP),
• osób, które przedstawią aktualne zaświadczenie o szkoleniu okresowym odbytym u innego pracodawcy albo odbyły szkolenie okresowe dla innej grupy stanowisk o odpowiednim programie – zwolnienie dotyczy pierwszego szkolenia okresowego (§ 15 ust. 5 rozporządzenia),
• pracowników, którzy podejmują pracę na tym samym stanowisku, które zajmowali u danego pracodawcy bezpośrednio przed zawarciem kolejnej umowy o pracę – wówczas szkolenie przed dopuszczeniem do pracy nie jest wymagane (art. 237³ § 2 KP).

Jeśli kategoria ryzyka pracodawcy wzrośnie powyżej trzeciej albo ocena ryzyka wskaże taką potrzebę, pracownicy biurowi muszą odbyć szkolenie okresowe w ciągu 6 miesięcy (art. 237³ § 2³ i § 2⁴ KP).

Do obowiązków służby BHP należy przygotowanie na te sytuacje, które mogą się wydarzyć. Dzięki temu pracownicy odbywający szkolenie znają zasady i potrafią zareagować.

A jeśli chcesz, by szkolenie okresowe w Twojej firmie było ciekawą przygodą, seriale szkoleniowe pomogą. Porozmawiamy?

FAQ – szkolenia BHP dla pracodawców, czyli co trzeba wiedzieć